Zašto se rezultati sterilizacije razlikuju čak i na istoj temperaturi od 121°C? — U prehrambenoj industriji, mnoge kompanije imaju uobičajenu zabludu u vezi sa sterilizacijom na visokim temperaturama:
„Ako se proizvod sterilizira na 121°C, mora biti siguran.“ Međutim, u stvarnoj proizvodnji često se javlja sljedeća situacija: čak i kada se steriliziraju na istoj temperaturi od 121°C, neki proizvodi imaju rok trajanja duži od 12 mjeseci, dok se kod drugih u roku od nekoliko sedmica javljaju problemi poput bubrenja vrećica, užeglosti ili čak mikrobne kontaminacije.
Zašto se ovo dešava? Odgovor ne leži samo u temperaturi, već u ključnom parametru sterilizacije hrane: F₀ vrijednosti.
Zašto se rezultati sterilizacije razlikuju čak i na istoj temperaturi od 121°C?
Temperatura je samo jedan faktor među uslovima sterilizacije. Za mikroorganizme, ono što zaista određuje stepen njihovog uništenja je:
kombinovani uticaj temperature i vremena.
| Proizvod A | 121°C tokom 10 minuta |
| Proizvod B | 121°C tokom 30 minuta |
Iako oba proizvoda dostižu istu maksimalnu temperaturu, rezultirajući efekat sterilizacije je potpuno drugačiji.
Razlog je taj što Proizvod B postiže veću termičku letalnost, sposobnu da ubije više mikroorganizama otpornih na toplotu. Stoga se u prehrambenoj industriji efikasnost sterilizacije ne može procijeniti samo temperaturom, već vrijednošću F₀.
Kolika je F₀ vrijednost?
F₀ vrijednost (vrijednost sterilizacije) je međunarodno priznati pokazatelj intenziteta termičke sterilizacije.
Definira se kao vrijeme (u minutama) potrebno za postizanje ekvivalentnog sterilizirajućeg efekta na mikroorganizme na 121,1°C.
Što je veća vrijednost F₀, to je veći intenzitet sterilizacije.
| F_0=3 | ukazuje na efekat ekvivalentan kontinuiranoj sterilizaciji na 121,1 °C tokom 3 minute. |
| F_0=8 | ukazuje na efekat ekvivalentan kontinuiranoj sterilizaciji na 121,1 °C tokom 8 minuta. |
Vrijeme objave: 08.06.2026.